Jim Redgate (ur. 1963 w Londynie) jest australijskim lutnikiem budującym gitary klasyczne w domowej pracowni w Adelajdzie w Australii Południowej. Lutnictwem zajmuje się zawodowo od 1992 roku, a jego gitary trafiają do muzyków na całym świecie.
Znak rozpoznawczy: buduje równolegle dwie odmienne konstrukcje nowoczesne — kratownicę wzmocnioną włóknem węglowym i podwójną płytę z rdzeniem z Nomeksu — a sam jest dyplomowanym gitarzystą klasycznym, absolwentem Elder Conservatorium w Adelajdzie.
| Kraj | Australia |
| Urodzony | 1963, Londyn |
| Pracownia | warsztat przy domu w Adelajdzie (Australia Południowa) |
| Lata pracy | pierwsza gitara na początku lat 80., na pełny etat od 1992 |
| Wykształcenie | gra na gitarze, Elder Conservatorium of Music w Adelajdzie (dyplom 1988) |
| Instrumenty | gitary klasyczne z kratownicą i z podwójną płytą |
| Gdzie kupić dziś | nowe przez Classic Guitars International (Santa Barbara, USA), używane u sprzedawców za granicą |
Spis treści
Życie
Jim Redgate urodził się w 1963 roku w Londynie. W 1966 roku jego rodzina wyemigrowała do Australii. Ojciec, rzemieślnik, nauczył go obróbki drewna. Według Blue Book of Guitar Values Redgate porzucił szkołę w wieku 15 lat, pracował w budownictwie i ukończył czteroletnią praktykę zawodową, za którą otrzymał wyróżnienie.
Potem zwrócił się ku muzyce. Studiował grę na gitarze klasycznej w Elder Conservatorium of Music w Adelajdzie: w 1985 roku uzyskał świadectwo z wykonawstwa, a w 1988 roku dyplom z wykonawstwa. Według Classic Guitars International jego nauczycielami gry byli John Della-Torre i Jason Waldron. Pierwszą gitarę zbudował w wieku 19 lat, jeszcze w czasie studiów, i dawał koncerty na własnych instrumentach. Nie wiadomo, u kogo uczył się lutnictwa — żadne źródło nie wymienia nauczyciela.
Przez pewien czas uczył muzyki, a od 1992 roku jest lutnikiem na pełny etat. Według Blue Book od połowy lat 90. sprzedaje gitary na cały świat. Jego jedynym dystrybutorem na świecie jest firma Classic Guitars International z Santa Barbara w Kalifornii. Według tej firmy pierwszą osobą, która zagrała na gitarze numer 500, była Ana Vidović, na Ventura Music Festival (około 2023 roku). Gitara ma płytę cedrową, a boki i dno z ziricote; według lutnika nawiązują one do wzoru zwanego „kościelnymi drzwiami”, znanego z gitar Miguela Rodrígueza. Redgate nadal buduje — w handlu są jego gitary z 2025 roku.
Budowa gitar
Redgate buduje gitary w dwóch głównych odmianach konstrukcji. Obie odmiany mają wspólne cechy: podniesioną podstrunnicę, czyli podstrunnicę uniesioną nad płytą wierzchnią, oraz dno lekko wysklepione, to znaczy wygięte łukowo na kształt sklepienia, co ma zwiększać głośność i nośność dźwięku. Według Classic Guitars International mostek ma 12 otworów do wiązania strun. Menzura, czyli długość drgającej części struny, wynosi w opisanych egzemplarzach 650 mm, a szerokość siodełka (listewki przy główce, na której opierają się struny) — 51–52 mm.
Kratownica. W gitarze z płytą kratownicową płytę wierzchnią od spodu podpiera siatka cienkich listewek ułożonych w kratę i wzmocnionych włóknem węglowym. Płyta jest dzięki temu lżejsza niż w gitarze tradycyjnej. Według Classic Guitars International dno ma przekrój paraboliczny i nie ma belek, czyli listewek wzmacniających je od środka.
Podwójna płyta. W gitarze z podwójną płytą płyta wierzchnia składa się z dwóch cienkich warstw drewna, najczęściej cedru, sklejonych próżniowo z rdzeniem z Nomeksu, czyli lekką siatką drobnych komórek z papieru z tego włókna syntetycznego, ułożonych jak plaster miodu. Pod spodem Redgate stosuje tu nie kratownicę, lecz tradycyjne użebrowanie wachlarzowe, czyli listewki rozchodzące się promieniście jak wachlarz. Według Siccas Guitars jeden taki instrument wymaga 100–160 godzin pracy. Odmianą tego typu jest model WAVE z lekko wysklepioną płytą i korpusem wyprofilowanym dla wygody grającego.
Obu konstrukcji nie należy mylić: kratownica to sposób podparcia płyty od spodu, podwójna płyta — sposób złożenia samej płyty. Classic Guitars International zaznacza, że podwójna płyta Redgate’a przypomina rozwiązanie Matthiasa Dammanna, niemieckiego lutnika, twórcy podwójnej płyty, ale nie jest jego kopią.
Płyty wierzchnie Redgate robi najczęściej z cedru, rzadziej ze świerku niemieckiego (zob. Cedr i świerk). Na boki i dno używa palisandru oraz ziricote, ciemnego drewna z Ameryki Środkowej.
| Rok, numer | Konstrukcja | Płyta | Boki i dno | Masa | Źródło |
|---|---|---|---|---|---|
| 2001 | kratownica | cedr | palisander boliwijski | 2043 g | Siccas Guitars |
| 2010 | podwójna płyta | cedr | palisander | — | Classic Guitars International |
| 2014 | podwójna płyta | świerk | palisander brazylijski | — | forum Delcamp |
| 2015, nr 402 | kratownica | cedr | — | — | Reverb |
| 2022 | kratownica | cedr | ziricote | 1660 g | Siccas Guitars |
| ok. 2023, nr 500 | podwójna płyta | cedr | ziricote | — | Classic Guitars International |
Redgate a Smallman
Redgate’a często porównuje się z jego rodakiem Gregiem Smallmanem, twórcą australijskiej gitary kratownicowej. Źródła mówią jednak wyłącznie o podobnym podejściu — wysklepionym dnie i kratownicy wzmocnionej włóknem węglowym — a nie o terminowaniu czy współpracy. Robert Shaw w książce Hand Made, Hand Played (2008), cytowany przez Wikipedię, podaje, że płyty Redgate’a są znacznie lżejsze niż w gitarach z tradycyjnym użebrowaniem, choć nie tak cienkie jak u Smallmana. Classic Guitars International pisze, że płyta jest grubsza niż u Smallmana, ale nieco cieńsza niż na przykład w gitarach Flety.
Muzycy
Najbardziej znaną użytkowniczką gitar Redgate’a jest chorwacka gitarzystka Ana Vidović, która ogłosiła, że odtąd gra wyłącznie na jego instrumencie z kratownicą. Według Siccas Guitars Redgate buduje model „Ana Vidovic”, wierne odwzorowanie jej gitary koncertowej. Według Classic Guitars International Odair Assad kupił nową cedrową gitarę z podwójną płytą, aby nagrać na niej album solowy. Według tego samego źródła w 2010 roku powstała dla Ralpha Townera gitara z podwójną płytą, którą muzyk zwrócił, bo wolał grubszą szyjkę.
Na gitarach Redgate’a grają też Pepe Romero, bracia Slava i Leonard Grigoryanowie oraz Karin Schaupp. Wikipedia wymienia ponadto między innymi Wolfganga Muthspiela, Garetha Kocha, Emmanuela Rossfeldera i Bertranda Thomasa.
Na rynku
Nowe gitary Redgate’a sprzedaje wyłącznie Classic Guitars International; według tej firmy czeka się na nie zwykle kilka lat. Używane egzemplarze pojawiają się u sprzedawców w Stanach Zjednoczonych i w Niemczech. Poniżej podano ceny ofertowe, nie wyceny.
| Instrument | Sprzedawca | Cena ofertowa |
|---|---|---|
| nowa gitara | według Blue Book | od 12 950 dolarów (data nieznana) |
| 2014, podwójna płyta, świerk | forum Delcamp | 15 000 dolarów (sprzedana do stycznia 2024 roku) |
| 2015, nr 402, kratownica, cedr | Reverb | 27 500 dolarów, obniżona do 18 500 dolarów (sprzedana w 2026 roku) |
| 18 egzemplarzy z różnych lat | Siccas Guitars | bez podanych cen, wszystkie sprzedane |
Sporne szczegóły
- Początek pracy. Pierwsza gitara w wieku 19 lat, czyli około 1982 roku (Guitarras de Luthier, Siccas Guitars); budowa od 1984 roku (Blue Book); pełny etat od 1992 roku (Siccas Guitars, Guitarras de Luthier). Classic Guitars International pisze na stronie z 2025 roku o „blisko 30 latach budowania”. Wersje można pogodzić jako przejście od zajęcia ubocznego do zawodu.
- Roczna produkcja. Około 15 gitar (Blue Book), około 20 (Siccas Guitars, Guitarras de Luthier) lub 12–20 (profil lutnika w Siccas Guitars).
- Liczba modeli i model WAVE. Wikipedia (stan z 2012 roku) wymienia cztery modele, w tym tradycyjny z użebrowaniem wachlarzowym; Classic Guitars International, Siccas Guitars i Blue Book — trzy. W modelu WAVE wysklepiona jest tylko płyta (Siccas Guitars, Guitarras de Luthier) albo płyta i dno (Blue Book).
- Materiał kratownicy. Według karty Siccas Guitars z 2001 roku kratownica ma listewki balsowe wzmocnione włóknem węglowym; Classic Guitars International i Blue Book opisują ją jako kratownicę z włókna węglowego.
Żadne źródło nie podaje, by Redgate był uczniem Grega Smallmana; wskazują one tylko na podobny kierunek budowy.
Zobacz też
- Greg Smallman — australijski twórca gitary kratownicowej, z którym porównuje się Redgate’a
- Płyta kratownicowa — pierwsza z dwóch konstrukcji Redgate’a
- Podwójna płyta — druga konstrukcja, z rdzeniem z Nomeksu
- Matthias Dammann — twórca podwójnej płyty
- Podniesiona podstrunnica — rozwiązanie stosowane we wszystkich typach gitar Redgate’a
- Spis wszystkich haseł
Źródła
- Wikipedia, Jim Redgate: https://en.wikipedia.org/wiki/Jim_Redgate
- Wikipedia, Ana Vidović: https://en.wikipedia.org/wiki/Ana_Vidovic
- Robert Shaw, Hand Made, Hand Played, Sterling 2008, s. 51 (cytowane za Wikipedią): https://books.google.com/books?id=FhW_1Bm79FMC&pg=PT51
- Blue Book of Guitar Values, Redgate, Jim Guitars: https://bluebookofguitarvalues.com/acoustic-guitars/manufacturers/redgate-jim-guitars
- Guitarras de Luthier, Jim Redgate Guitars: https://www.guitarrasdeluthier.com/en/manufacturer/jim-redgate-guitars/345
- Classic Guitars International, Jim Redgate – Australia: https://classicguitar.com/?p=167
- Classic Guitars International, Jim Redgate Guitar #500: https://classicguitar.com/classical-guitars/new-jim-redgate-guitar-500-cedar-double-top/
- Classic Guitars International, model „Ana Vidovic”: https://classicguitar.com/classical-guitars/new-jim-redgate-ana-vidovic-model-cedar-lattice-braced/
- Classic Guitars International, 2010 ex. Ralph Towner: https://classicguitar.com/?p=1809
- Siccas Guitars, Jim Redgate — One of the Great Modern Guitar Makers: https://www.siccasguitars.com/blogs/stories/jim-redgate-luthier
- Siccas Guitars, profil lutnika: https://www.siccasguitars.com/blogs/luthiers/jim-redgate
- Siccas Guitars, kolekcja Jim Redgate: https://www.siccasguitars.com/collections/jim-redgate
- Siccas Guitars, 2001 Ana Vidovic Lattice: https://www.siccasguitars.com/products/jim-redgate-2001-ana-vidovic-lattice
- Siccas Guitars, 2022 No. 505: https://www.siccasguitars.com/products/jim-redgate-2022-no-505
- Reverb, Jim Redgate Lattice: https://reverb.com/item/97591889-jim-redgate-lattice-classical-guitar-lattice-2008
- Forum Delcamp, Spruce Doubletop 2014: https://www.classicalguitardelcamp.com/viewtopic.php?p=1664520
- Forum Delcamp, Jim Redgate and Kim Lissarrague: https://www.classicalguitardelcamp.com/viewtopic.php?p=1127235