Masaru Kohno (jap. 河野賢, 1926–1998) był japońskim lutnikiem, założycielem tokijskiej pracowni gitar klasycznych Kohno Guitar Workshop (河野ギター製作所). Po jego śmierci pracownię prowadził siostrzeniec, Masaki Sakurai, pod marką Sakurai Kohno, a od 2021 roku własne gitary podpisuje wnuk założyciela, So Kimishima.
Znak rozpoznawczy: tokijska pracownia, której założyciel po półrocznej nauce w Madrycie u Arcángela Fernándeza zdobył w 1967 roku złoty medal na konkursie budowy gitar w Belgii, a następca wygrał w 1988 roku międzynarodowy konkurs lutniczy w Paryżu.
| Kraj | Japonia |
| Pracownia | Tokio |
| Lata | od końca lat 40. XX wieku; własna pracownia od 1960 |
| Założyciel | Masaru Kohno (1926–1998), ur. w Mito |
| Nauczyciel | Arcángel Fernández, Madryt (1960, pół roku) |
| Następcy | Masaki Sakurai (1944–2025), siostrzeniec; So Kimishima (ur. 1983), wnuk |
| Instrumenty | gitary klasyczne koncertowe, oznaczane numerami, później nazwami modeli |
| Gdzie kupić dziś | nowe — w Japonii przez sieć Shimamura; dawne — u sprzedawców za granicą i na rynku wtórnym |
Spis treści
Historia
Masaru Kohno urodził się w 1926 roku w Mito. W 1948 roku ukończył wydział obróbki drewna Tokijskiej Wyższej Szkoły Rzemiosła Artystycznego (東京高等工芸学校). Według sieci sklepów Shimamura jego pracą dyplomową była pierwsza zbudowana przez niego gitara; dalszej budowy uczył się już sam.
W 1960 roku wyjechał do Hiszpanii i przez pół roku pracował w Madrycie w pracowni Arcángela Fernándeza, lutnika szkoły madryckiej. Według Guitar Salon International (GSI) obaj nie znali wspólnego języka, więc Kohno uczył się głównie, przyglądając się pracy mistrza. Po powrocie do Japonii założył własną pracownię w Tokio.
W 1967 roku zdobył złoty medal na międzynarodowym konkursie budowy gitar w Belgii. Według GSI i Shimamury w jury zasiadali lutnicy Ignacio Fleta i Robert Bouchet, kompozytor Joaquín Rodrigo i gitarzysta Alirio Díaz; GSI wymienia wśród nagrodzonych także Daniela Friedericha. Dokładna nazwa i miasto konkursu są sporne (zob. niżej). W tym samym roku do pracowni wstąpił Masaki Sakurai, siostrzeniec założyciela, absolwent elektrotechniki Uniwersytetu Sophia.
Według Retrofret z czasem gitary zaczęli budować w pracowni także pracownicy, a egzemplarze, które Masaru Kohno zbudował własnoręcznie, odróżnia się od pozostałych. Siccas Guitars podaje, że dziś powstaje w niej około 300 gitar rocznie.
W 1988 roku Sakurai zdobył pierwszą nagrodę na IV Międzynarodowym Konkursie Budowy Gitar w Paryżu. Masaru Kohno zmarł w 1998 roku; według Shimamury 13 grudnia, na raka miedniczki nerkowej. Pracownię przejął Sakurai, a gitary zaczęto podpisywać nazwą Sakurai Kohno (桜井河野).
W 2021 roku samodzielnie zadebiutował wnuk założyciela, So Kimishima, modelem Stella. Masaki Sakurai zmarł w lipcu 2025 roku w wieku 81 lat. Sieć Shimamura zapowiedziała na 2027 rok upamiętniające go modele Kiju.
| Rok | Wydarzenie |
|---|---|
| 1926 | Masaru Kohno przychodzi na świat w Mito |
| 1948 | ukończenie Tokijskiej Wyższej Szkoły Rzemiosła Artystycznego |
| 1960 | pół roku w pracowni Arcángela Fernándeza w Madrycie; własna pracownia w Tokio |
| 1967 | złoty medal na konkursie budowy gitar w Belgii; do pracowni wstępuje Masaki Sakurai |
| 1988 | Sakurai wygrywa IV Międzynarodowy Konkurs Budowy Gitar w Paryżu |
| 1998 | śmierć założyciela; pracownię prowadzi Sakurai |
| 2021 | samodzielny debiut So Kimishimy |
| 2025 | śmierć Masakiego Sakuraia (lipiec) |
Pokolenia pracowni
| Osoba | Lata | Rola | Źródło |
|---|---|---|---|
| Masaru Kohno (河野賢) | 1926–1998 | założyciel; uczeń Arcángela Fernándeza (1960); złoty medal w Belgii (1967) | GSI, Shimamura |
| Masaki Sakurai (桜井正毅) | 1944–2025 | siostrzeniec założyciela; w pracowni od 1967, kierownik od 1998; I nagroda w Paryżu (1988) | GSI, Shimamura, Siccas Guitars |
| So Kimishima (君島聡) | ur. 1983 | wnuk założyciela; uczeń Sakuraia, w pracowni od 2007 (według GSI); własna marka od 2021 | GSI, Shimamura, Siccas Guitars, Osaka College of Music |
Kimishima ukończył Musashi Institute of Technology. Buduje modele Stella, Sol i Luna, a według Shimamury także linię gitar wyłącznie z drewna japońskiego. Podczas wykładu w Osaka College of Music w 2026 roku przytoczył dewizę dziadka: „Wypróbowałem wszystko, co wymyśliłem” (考えた事は全て試した).
Konstrukcja i instrumenty
Dawne gitary z pracowni oznaczano numerami: „4”, „5”, „7”, „8”, „10”, „15”, „20”, „30”, „50”. Później wprowadzono nazwy Concert, Professional-J, Professional-SR, Special, Special-SR i Maestro. Żadne ze źródeł nie wyjaśnia, co oznacza numer modelu.
Płyty wierzchnie są ze świerku albo z cedru (zob. Cedr i świerk), boki i dno z palisandru indyjskiego, środkowo- i południowoamerykańskiego albo madagaskarskiego. Menzura, czyli długość drgającej struny od siodełka do mostka, wynosi zwykle 650 albo 660 mm; pracownia budowała też wersje krótsze, 640 i 645 mm. Szerokość siodełka to 51–52 mm.
Obok lakieru i politury szelakowej, czyli cienkiej warstwy naturalnej żywicy nakładanej ręcznie tamponem, pracownia stosuje lakier z orzecha nerkowca (ang. cashew), spotykany w gitarze „10” z 1976 roku i w modelach Sakuraia. Według Siccas Sakurai wprowadził nowe listewki usztywniające płytę od spodu, biegnące przez jej górną i dolną część także po stronie basów, a model Maestro-RF ma podniesioną podstrunnicę. Model P.C. nazwano na pamiątkę zwycięstwa w Paryżu. Według Shimamury (2018) budowa gitary trwa co najmniej rok, a modelu RF ponad półtora roku.
| Egzemplarz | Płyta | Boki i dno | Menzura | Siodełko | Wykończenie | Źródło |
|---|---|---|---|---|---|---|
| „4”, 1964 | świerk | palisander indyjski | 650 mm | — | lakier | GSI |
| „5”, 1969 | świerk | palisander indyjski | 660 mm | 52 mm | — | GSI |
| „5”, 1969 | cedr | palisander | 654 mm | 51 mm | — | Retrofret |
| „10”, 1976 | — | — | 660 mm | — | lakier z orzecha nerkowca | Siccas Guitars |
| Professional-J, 1989 | świerk | palisander środkowo- i południowoamerykański | 650 mm | — | politura | GSI |
Muzycy
| Muzyk | Źródło |
|---|---|
| Julian Bream | GSI, Siccas Guitars |
| Oscar Ghiglia | GSI, Siccas Guitars |
| Sharon Isbin | GSI, Siccas Guitars |
| Shin-ichi Fukuda | GSI, Siccas Guitars |
| Eduardo Fernández | Siccas Guitars |
Na rynku
Oficjalnym dystrybutorem marki Sakurai Kohno w Japonii jest sieć Shimamura. Siccas Guitars i GSI zwykle nie podają cen dawnych gitar z pracowni. W Polsce źródła nie wskazują przedstawiciela.
| Gitara | Cena | Sprzedawca, data |
|---|---|---|
| Sakurai Kohno PC-SR, nowa | 957 000 ¥ z podatkiem | Shimamura, 2026 |
| Sakurai Kohno Professional-SR, nowa | 698 500 ¥ z podatkiem | Shimamura, 2026 |
| Sakurai Kohno Maestro, nowa | 1 080 000 ¥ z podatkiem | Shimamura, 2015/2018 |
| Kiju (zapowiedź na 2027) | 1 980 000 ¥ z podatkiem, cena tymczasowa | Shimamura Sendai, 2025 |
| Sakurai-Kohno Maestro, 2003 | 9 000 USD | GSI, 2026 |
| So Kimishima Sol, 2026 | 10 000 USD (sprzedana) | GSI, 2026 |
| So Kimishima Luna, 2026 | 8 500 USD (sprzedana) | GSI, 2026 |
| Masaru Kohno „5”, 1969 | 4 800 USD (sprzedana) | Retrofret, data nieznana |
Uwaga dla kupujących: po 1998 roku gitary pracowni noszą nazwę Sakurai Kohno i nie zbudował ich sam Masaru Kohno. Zdarza się, że sprzedawcy mylą te marki: Siccas Guitars przypisał gitarę „Masaru Kohno 1976 No. 30” marce Sakurai Kohno.
Sporne szczegóły
- Konkurs z 1967 roku. Rok, Belgia i złoty medal nie budzą wątpliwości, ale nazwa i miasto tak. GSI na blogu i Shimamura piszą o konkursie Elżbiety (エリザベートコンクール), Siccas Guitars o Queen Elizabeth Competition. Karta GSI gitary z 1969 roku wskazuje konkurs w Liège, a Retrofret — „Concours National de Guitares” w Liège. Konkurs Królowej Elżbiety odbywa się w Brukseli i według dostępnych opisów nie miał działu lutniczego, możliwe więc, że nazwy pomieszano. Dokumentu organizatora nie odnaleziono.
- Nauczyciel w Hiszpanii. GSI i Shimamura podają Arcángela Fernándeza i rok 1960. Siccas Guitars pisze o nauce u José Ramíreza III (Ramírez) „we wczesnych latach 60.”. Na jednej karcie GSI widnieje zarazem „wczesne lata 60.” i powrót w 1960 roku, co dopuszcza wyjazd pod koniec 1959 roku; rok 1959 nie pojawia się jednak w żadnym odczytanym źródle.
- Wydawnictwo Gendai Guitar. Według Shimamury (2018) Masaru Kohno założył wydawnictwo Gendai Guitar (現代ギター社). Żadne inne źródło tego nie potwierdza.
- Początek budowy gitar. GSI i Shimamura (2018) podają rok 1948, strona marki Sakurai Kohno w Shimamurze — 1949.
- Kimishima w pracowni. Według GSI od 2007 roku; według Siccas Guitars uczył się u Sakuraia piętnaście lat przed debiutem w 2021 roku, czyli od około 2006 roku.
- Oceny sprzedawców. Według GSI Masaru Kohno był „najważniejszym lutnikiem Japonii”, według Retrofret — „dziekanem japońskich lutników”. To opinie handlowe.
Zobacz też
- Arcángel Fernández — madrycki lutnik, u którego Kohno uczył się w 1960 roku
- Szkoła madrycka — tradycja, z której Kohno czerpał wzory
- Kazuo Yairi — inna japońska pracownia gitar
- Yamaha — japońska wytwórnia gitar klasycznych
- Podniesiona podstrunnica — rozwiązanie zastosowane w modelu Maestro-RF
- Spis wszystkich haseł
Źródła
- Guitar Salon International, Luthier Masaru Kohno (blog): https://www.guitarsalon.com/blog/luthier-masaru-kohno/
- Guitar Salon International, Sakurai-Kohno: https://www.guitarsalon.com/luthier/sakurai-kohno
- Guitar Salon International, 1964 Masaru Kohno „4”: https://www.guitarsalon.com/product/1964-masaru-kohno-4-sp-in
- Guitar Salon International, 1969 Masaru Kohno „5”: https://www.guitarsalon.com/product/1969-masaru-kohno-5-sp-in
- Guitar Salon International, 1989 Masaru Kohno Professional-J: https://www.guitarsalon.com/product/1989-masaru-kohno-professional-j-sp-csar
- Siccas Guitars, Masaki Sakurai – Master Luthier: https://www.siccasguitars.com/blogs/luthiers/masaki-sakurai
- Siccas Guitars, kolekcja Sakurai Kohno: https://www.siccasguitars.com/collections/sakurai-kohno
- Siccas Guitars, archiwum gitar Kohno: https://www.siccasguitars.com/search?q=kohno
- Retrofret, Masaru Kohno Model #5 Classical Guitar (1969): https://retrofret.com/products/masaru-kohno-model-5-classical-guitar-1969-3011
- Shimamura, marka 桜井河野 (Sakurai Kohno): https://www.shimamura.co.jp/originalbrand/sakuraikohno/index.html
- Shimamura Umeda Chayamachi, 桜井河野ギターのご紹介, 2018: https://www.shimamura.co.jp/update/?p=61179
- Shimamura, zmiana cen 2015: https://www.shimamura.co.jp/update/?p=61540
- Shimamura Sendai, modele upamiętniające Masakiego Sakuraia, 2025: https://www.shimamura.co.jp/shop/sendai/article/product/20251128/17066
- Osaka College of Music, wykład So Kimishimy, 2026 (PDF): https://www.daion.ac.jp/media/20260702_SK_F215.pdf