Marcelo Barbero (1904–1956) to hiszpański lutnik z Madrytu, budowniczy gitar flamenco i klasycznych. Rzemiosła uczył się w pracowni Ramírezów, a od 1943 roku pracował w warsztacie po zmarłym Santosie Hernándezie.
Znak rozpoznawczy: po śmierci Santosa Hernándeza kończył na zlecenie wdowy rozpoczęte przez niego gitary, w jego warsztacie przy Calle de la Aduana 23 i jego narzędziami.
| Kraj | Hiszpania |
| Pracownia | Madryt; od 1943 warsztat przy Calle de la Aduana 23 |
| Lata życia | 1904–1956 |
| Szkoła | pracownia Ramírezów (nauczyciel sporny: José Ramírez I albo II) |
| Uczeń i następca | Arcángel Fernández |
| Instrumenty | głównie gitary flamenco, rzadziej klasyczne |
| Gdzie kupić dziś | handlarze dawnymi gitarami; egzemplarze pojawiają się rzadko |
Spis treści
Życie
Marcelo Barbero urodził się w 1904 roku w Madrycie; według serwisu Madera Guitarras 16 lipca. Nie pochodził z rodziny lutników. Rzemiosła uczył się w madryckiej pracowni Ramírezów, jednej z najważniejszych w mieście; który z jej mistrzów był jego nauczycielem, źródła podają różnie. Według Amalii Ramírez, wnuczki José Ramíreza II, pracował tam w tym samym czasie co José Ramírez III.
Według Guitar Salon International (GSI) już na początku lat 30. sygnował gitary własnym nazwiskiem: zachowany egzemplarz z 1934 roku ma etykietę Barbera. Zmarł w Madrycie w 1956 roku; według Madera Guitarras 17 lipca, w wieku 52 lat.
Warsztat przy Calle de la Aduana
W 1943 roku zmarł Santos Hernández. Jego wdowa, Matilde Ruiz, zleciła wtedy Barberowi dokończenie gitar, które mąż zostawił rozpoczęte. Barbero pracował w warsztacie Santosa przy Calle de la Aduana 23, jego narzędziami i z przygotowanych przez niego części. Razem z nim gitary Santosa kończył Manuel de la Chica.
Gitary z tego okresu nosiły etykietę „Viuda de Santos Hernández” (wdowa po Santosie Hernándezie). Taką etykietę ma między innymi gitara z 1950 roku, na której zaczynał karierę Manolo Sanlúcar. Później Barbero budował już pod własnym nazwiskiem.
Dojrzały styl Barbera źródła zgodnie wiążą z linią Dominga Estesa i Santosa Hernándeza, czyli z tradycją szkoły madryckiej.
Barbera często nazywa się „uczniem Santosa Hernándeza”. Pewne jest tylko to, że po śmierci Santosa pracował w jego warsztacie na zlecenie wdowy. Ród Ramírezów wprost zaprzecza, by Barbero uczył się u Santosa, i tłumaczy tę pomyłkę właśnie pracą u wdowy.
Następcy i syn
Uczniem Barbera był Arcángel Fernández. Według London Guitar Studio trafił do niego w 1954 roku jako pomocnik: przygotowywał drewno i wykańczał instrumenty. Po śmierci mistrza w 1956 roku Arcángel dokończył rozpoczęte gitary i za zgodą wdowy przejął pracownię. Według kolekcji Harrisa w Konserwatorium w San Francisco (SFCM) do 1957 roku podpisywał gitary etykietą „Viuda de Marcelo Barbero”.
Wdowa poprosiła Arcángela, by wyszkolił jej syna. Marcelo Barbero hijo (syn; w niektórych źródłach „Marcelino”) przepracował u niego całe życie zawodowe i sygnował gitary etykietą „Marcelo Barbero (Hijo) para casa de Arcángel Fernández” (dla pracowni Arcángela Fernándeza). Mistrz, jego uczeń i syn mistrza wyszkolony przez tego ucznia tworzą więc ciąg trzech pokoleń w jednym warsztacie. Według The Twelfth Fret syn zmarł w 2007 roku.
Uwaga dla kupujących: gitara z nazwiskiem Marcelo Barbero datowana na rok późniejszy niż 1956 to praca syna, nie ojca. Model „Marcelo Barbero 1948” wytwórni Andalusian Guitars oraz repliki gitary Sabicasa to współczesne instrumenty innych lutników.
Instrumenty
Barbero słynie przede wszystkim z gitar flamenco. Typowe połączenie drewna to płyta wierzchnia ze świerku oraz boki i tył z cyprysu. Gitar palisandrowych zrobił według GSI bardzo mało; w archiwum tego sklepu na dziewięć gitar Barbera tylko jedna miała palisandrowe boki. Wykończenie to szelak, naturalna żywica nakładana ręcznie cienkimi warstwami. Wiele egzemplarzy ma drewniane kołki zamiast mechaniki.
Według Madera Guitarras eksperymentował z użebrowaniem, czyli układem listewek przyklejonych od spodu płyty, i z grubością płyt, a w latach 50. wprowadził płaską poprzeczkę pod mostkiem.
| Rok | Boki i tył | Menzura | Siodełko | Masa | Źródło |
|---|---|---|---|---|---|
| 1934 | palisander indyjski | 650 mm | 50 mm | — | GSI |
| 1945 | cyprys | 660 mm | 51 mm | 1265 g | Siccas Guitars |
| 1945 | palisander brazylijski | 665 mm | 50 mm | 1350 g | Flamenco Guitars for Sale |
| 1949 | cyprys | 660 mm | 52 mm | 1260 g | Flamenco Guitars for Sale |
| 1950 (po Manolu Sanlúcarze) | cyprys | 670 mm | 52 mm | — | GSI |
| 1952 | cyprys | 650 mm | 50 mm | — | GSI |
| 1954 | padauk | 660 mm | — | 1410 g | Siccas Guitars |
| 1955 | cyprys | 657 mm | 51 mm | 1185 g | Siccas Guitars |
Menzura to długość drgającej struny od siodełka przy główce do siodełka na mostku. Siodełko to listewka przy główce, na której opierają się struny; jego szerokość mówi, jak szeroki jest gryf.
Gitarę flamenco Sabicasa z 1951 roku rozrysował amerykański lutnik R. E. Brune. Według Gildii Amerykańskich Lutników (Guild of American Luthiers) opis ukazał się w piśmie American Lutherie nr 55 (1998), a pełnowymiarowy plan wydano jako GAL Plan #42.
Muzycy
| Muzyk | Co wiadomo |
|---|---|
| Sabicas | gitara flamenco z 1951 r.; według GSI nagrał na niej płytę Flamenco Puro |
| Quintín Esquembre | gitara z 1949 r. z palisandru brazylijskiego, jego instrument koncertowy |
| Manolo Sanlúcar | gitara z 1950 r., na której zaczynał karierę (według GSI) |
| Niño Ricardo | grał na gitarach Barbera (według Madera Guitarras) |
| Tomasz Fechner | polski gitarzysta; nagrał dla GSI Canzonettę Tansmana na gitarze z 1934 r. |
Na rynku
W październiku 2026 roku wszystkie gitary Barbera w archiwach GSI, Siccas Guitars i Flamenco Guitars for Sale były sprzedane albo wycofane, a ceny podawano tylko na zapytanie. Według SFCM (2026) gitary Barbera osiągają w sprzedaży internetowej od około 12 000 do ponad 40 000 dolarów. W kolekcji Harrisa w SFCM znajdują się według tej uczelni dwie gitary Barbera: „blanca” (biała, z cyprysu) z 1947 roku i „negra” (czarna, z palisandru brazylijskiego) z 1949 roku.
| Gitara | Sprzedawca, rok | Cena |
|---|---|---|
| Marcelo Barbero, 1941, palisander | Reverb (2022) | 41 567,20 $ (oferta; sprzedaż niepotwierdzona) |
| Marcelo Barbero hijo, 1967, cedr i palisander brazylijski | Galerie des Luthiers (2026) | 6400 € |
| Marcelo Barbero hijo, 2000, cyprys | Shimamura Hiroszima (09.2025) | 1 567 500 ¥ z VAT |
| Marcelo Barbero hijo, 2000, cyprys | Shimamura Fukuoka (08.2025) | 1 485 000 ¥ z VAT |
| Andalusian Guitars „Marcelo Barbero 1948” (2021, współczesny model) | Happy Guitar | 10 900 € |
Sporne szczegóły
- Nauczyciel. José Ramírez II według Amalii Ramírez, Siccas Guitars i GSI; José Ramírez I według Madera Guitarras. Według SFCM i GSI zaczynał u José Ramíreza I jako chłopiec do zamiatania, a po jego śmierci w 1923 roku szkolił go José Ramírez II, co godzi obie wersje.
- Uczeń Santosa. Flamenco Guitars for Sale nazywa Barbera „jedynym uczniem” Santosa, „choćby pośrednio”, a gitarzysta Narciso Yepes nazwał go w wywiadzie uczniem Santosa. Amalia Ramírez temu zaprzecza.
- Przejęcie warsztatu Santosa. Siccas Guitars pisze, że Barbero przejął warsztat; pozostałe źródła mówią tylko o zatrudnieniu przez wdowę.
- Początek samodzielnej pracy. Według GSI własne etykiety od początku lat 30. (gitara z 1934 roku), według Flamenco Guitars for Sale lutnik w Madrycie od 1945 roku. Gitarę datowaną na 1932 rok Siccas Guitars oferowała bez opisu etykiety i pochodzenia.
- Uczniowie. Kolekcja Harrisa nazywa Arcángela Fernándeza jedynym uczniem Barbera; według Siccas Guitars uczniem był też Manuel Rodríguez.
- Rok urodzenia Arcángela Fernándeza. 1931 według SFCM, 1932 według London Guitar Studio.
- Kiedy syn zaczął pracę u Arcángela. 1959 według London Guitar Studio, 1967 według Galerie des Luthiers. GSI miał w ofercie gitary syna z lat 1962–1968, a o roku 1968 pisze, że syn miał wtedy nieco ponad dwadzieścia lat. Przy takim wieku w 1959 roku byłby dwunasto- lub trzynastoletnim chłopcem, więc data London Guitar Studio budzi wątpliwości; gitary z lat 1962–1966 przeczą z kolei dacie 1967.
- Imię wdowy po Santosie. Matilde Ruiz (Amalia Ramírez, Flamenco Guitars for Sale) albo Mathilda / Mathilde Ruiz (GSI, Siccas Guitars).
Zobacz też
- Santos Hernández — lutnik, którego gitary Barbero kończył po 1943 roku
- Ramírez — pracownia, w której Barbero się uczył
- Domingo Esteso — madrycki lutnik, z którego linią wiąże się styl Barbera
- Gitara flamenco — rodzaj gitary, z którego Barbero słynie
- Szkoła madrycka — madryckie pracownie gitarowe
- Spis wszystkich haseł
Źródła
- Amalia Ramírez, How did Marcelo Barbero learn his trade as a guitar maker?, Guitarras Ramírez: https://guitarrasramirez.com/en/how-did-marcelo-barbero-learn-his-trade-as-a-guitar-maker/
- Madera Guitarras, Marcelo Barbero: https://maderaguitarras.com/guitarreros/marcelo-barbero/
- San Francisco Conservatory of Music, kolekcja Harrisa, Arcángel Fernández 1962: https://www.sfcm.edu/node/14891
- San Francisco Conservatory of Music, kolekcja Harrisa, Marcelo Barbero 1949: https://www.sfcm.edu/discover/newsroom/harris-guitar-collection-1949-marcelo-barbero
- London Guitar Studio, Luthier Arcangel Fernandez: https://www.londonguitarstudio.com/s/arcangel-fernandez-luthier
- Guild of American Luthiers, R. E. Brune, Sabicas’ 1951 Marcelo Barbero: https://www.search.luth.org/sabicas-1951-marcelo-barbero
- Guitar Salon International, lista gitar Barbero: https://www.guitarsalon.com/store/barbero
- Guitar Salon International, Marcelo Barbero 1934: https://www.guitarsalon.com/product/1934-marcelo-barbero-sp-in
- Guitar Salon International, Marcelo Barbero 1950 (po Manolu Sanlúcarze): https://www.guitarsalon.com/product/marcelo-barbero-ex-manolo-sanlucar
- Guitar Salon International, Marcelo Barbero 1952: https://www.guitarsalon.com/product/1952-marcelo-barbero-w-pegs-sp-cy
- Guitar Salon International, Germán Vázquez Rubio, replika „1951 Barbero ex-Sabicas”: https://www.guitarsalon.com/product/2016-german-vazquez-rubio-1951-barbero-ex-sabicas-sp-cy
- Guitar Salon International, Marcelo Barbero (Hijo) 1966: https://www.guitarsalon.com/product/1966-marcelo-barbero-hijo-sp-cy
- Guitar Salon International, Marcelo Barbero (Hijo) 1968: https://guitarsalon.com/product-marcelo-barbero-hijo
- Siccas Guitars, kolekcja Marcelo Barbero: https://www.siccasguitars.com/collections/marcelo-barbero
- Siccas Guitars, Marcelo Barbero 1932: https://www.siccasguitars.com/products/marcelo-barbero-1932
- Siccas Guitars, Marcelo Barbero 1945: https://www.siccasguitars.com/products/marcelo-barbero-1945
- Siccas Guitars, Marcelo Barbero 1954: https://www.siccasguitars.com/products/marcelo-barbero-1954
- Siccas Guitars, Marcelo Barbero 1955: https://www.siccasguitars.com/products/marcelo-barbero-1955-flamenca
- Flamenco Guitars for Sale, gitary Marcelo Barbero: https://www.flamencoguitarsforsale.net/en/marcelo-barbero-guitars/
- Flamenco Guitars for Sale, Marcelo Barbero 1945: https://www.flamencoguitarsforsale.net/en/marcelo-barbero-guitars/classical-guitar-marcelo-barbero-1945-rest/
- Flamenco Guitars for Sale, Marcelo Barbero 1949: https://www.flamencoguitarsforsale.net/en/?p=58030
- Flamenco Guitars for Sale, Marcelo Barbero 1949 (po Quintínie Esquembrem): https://www.flamencoguitarsforsale.net/en/?p=74149
- Reverb, Marcelo Barbero 1941: https://reverb.com/item/51095514-marcelo-barbero-1941-historically-important-and-rare-guitar-amazing-sound-quality-check-video
- Galerie des Luthiers, Marcelo Barbero (hijo) 1967: https://www.galeriedesluthiers.com/guitars/marcelo-barbero-hijo-1967
- The Twelfth Fret, 1971 Arcángel Fernández / Marcelo Barbero Hijo: https://archive.12fret.com/instruments/1971-arcangel-fernandez-marcelo-barbero-hijo-classical-guitar/
- Shimamura Hiroszima, Marcelo Barbero Hijo 2000: https://www.shimamura.co.jp/shop/hiroshima/?p=28486
- Shimamura Fukuoka, Marcelo Barbero Hijo 2000: https://www.shimamura.co.jp/shop/fukuoka-a/article/product/20250811/9556
- Happy Guitar, Andalusian Guitars „Marcelo Barbero 1948”: https://happyguitar.eu/shop/flamenco-guitars/andalusian-guitars-flamenco-guitar-marcelo-barbero-1948/