Raimundo (Guitarras Raimundo, S.A., wcześniej Raimundo y Aparicio, S.A.) to dawna hiszpańska wytwórnia gitar klasycznych, flamenco i akustycznych z Paterny pod Walencją. Działała od 1968 do 2023 roku, kiedy ogłosiła upadłość; spółkę wykreślono z rejestru 21 października 2024 roku.
Znak rozpoznawczy: walencka wytwórnia, która według kilku źródeł jako pierwsza w Hiszpanii objęła cały katalog certyfikatem hiszpańskiego pochodzenia, a po 55 latach pracy zakończyła działalność upadłością w 2023 roku.
| Kraj | Hiszpania |
| Siedziba | Paterna (prowincja Walencja), strefa przemysłowa Fuente del Jarro |
| Lata działalności | 1968–2023 (wykreślenie spółki: 21.10.2024) |
| Założyciel | Manuel Raimundo (w rejestrze: Manuel Raimundo Estrems) |
| Kierownictwo | Víctor Raimundo, syn założyciela (w firmie od 1998); od 2020 jedyna administratorka spółki: Ana Isabel Raimundo Anglada |
| Instrumenty | gitary klasyczne, flamenco, akustyczne ze strunami stalowymi, elektroakustyczne, laudy i bandurrie |
| Gdzie kupić dziś | tylko egzemplarze z zapasów i z rynku wtórnego; w polskich sklepach nie znaleziono |
Spis treści
Historia
W 1968 roku Manuel Raimundo zaczął budować gitary w małym warsztacie. Rok ten zgodnie podają Blue Book of Guitar Values, guitar-list.com, Equipboard i Guitarras de Luthier. Według Blue Book założyciel miał dwóch wspólników, Jesúsa Graua i Antonia Aparicia; nazwisko drugiego z nich zachowało się w dawnej nazwie spółki, Raimundo y Aparicio.
W 1974 roku wytwórnia po raz pierwszy wzięła udział w dużych międzynarodowych targach muzycznych — według guitar-list.com we Frankfurcie, Paryżu i Los Angeles. Około 1980 roku przeniosła się do nowej fabryki w strefie przemysłowej Fuente del Jarro w Paternie pod Walencją. Według urzędowego dziennika hiszpańskiego rejestru handlowego (BORME, za serwisem empresia.es) spółkę Raimundo y Aparicio zawiązano 1 stycznia 1981 roku. Według Blue Book od 1984 roku wytwórnia wystawiała swoje gitary w Stanach Zjednoczonych i tam je sprzedawała.
W 1998 roku do firmy wszedł syn założyciela, Víctor Raimundo, który później nią kierował. Według guitar-list.com w 2005 roku wytwórnia zaczęła sprzedawać gitary na Dalekim Wschodzie, a w 2010 roku zbudowała pierwsze gitary ze strunami stalowymi. Około 2017 roku, według guitar-list.com i Siccas Guitars, pracowało w niej 29 rzemieślników, którzy wytwarzali ponad 12 000 instrumentów rocznie, z czego około 85% trafiało za granicę.
Według BORME w styczniu 2017 roku spółka zmieniła nazwę na Guitarras Raimundo, S.A., a 10 sierpnia 2020 roku jedyną administratorką spółki została Ana Isabel Raimundo Anglada. 26 kwietnia 2023 roku ogłoszono upadłość na wniosek samej spółki (postępowanie nr 190/2023), a 21 czerwca 2023 roku postępowanie zamknięto z powodu braku majątku. 21 października 2024 roku spółkę wykreślono z rejestru.
Według prywatnego archiwum, które Raimonds Blūms z Rygi prowadzi pod dawną domeną firmy (guitarrasraimundo.com; nie jest to strona producenta), po zamknięciu wytwórni włoska firma AF-Croson zarejestrowała unijny znak towarowy „Raimundo”, udzielony w sierpniu 2026 roku, i zaczęła pod tą nazwą wytwarzać gitary, lecz inne modele. Nowe gitary noszące tę nazwę nie pochodzą więc z Paterny.
Instrumenty i budowa
Wytwórnia Raimundo była zakładem produkcji seryjnej, nie pracownią jednego lutnika. Gitary budowano tradycyjną metodą hiszpańską, którą wymieniają Guitarras de Luthier i Equipboard: szyjka łączy się z pudłem przez stopkę hiszpańską, czyli przedłużenie szyjki wewnątrz pudła, do którego dokleja się boki.
Poza gitarami klasycznymi i flamenco wytwórnia budowała gitary akustyczne ze strunami stalowymi, elektroakustyczne, a także laudy i bandurrie, hiszpańskie instrumenty o strunach podwójnych. Siccas Guitars, Equipboard i Guitarras de Luthier piszą, że firma miała certyfikat hiszpańskiego pochodzenia dla swoich gitar; według Equipboard i strony marki w Siccas Guitars była pierwszym hiszpańskim wytwórcą z takim certyfikatem dla całego katalogu. Według Guitarras de Luthier wytwórnia otrzymała też nagrodę jakości walenckiego instytutu przemysłu IMPIVA.
Serie i modele
Gitary klasyczne nosiły oznaczenia liczbowe z setką na początku; im wyższy numer, tym lepsze drewno i staranniejsze wykończenie. Tak opisuje to Siccas Guitars i taki układ ma katalog z 2021 roku zachowany w archiwum. Według Siccas najtańszy w tej serii model 104 miał litą płytę cedrową oraz boki i dno ze sklejki (o różnicy zob. lite drewno a laminat). Na szczycie katalogu znajdował się model NX Double Top z podwójną płytą, czyli dwiema cienkimi warstwami drewna przedzielonymi lekką przekładką. Model 185 Gomalaca nosił w nazwie hiszpańskie słowo oznaczające szelak, żywicę używaną do politury szelakowej.
Według katalogu z 2021 roku wytwórnia miała też serie z nazwami: Romántica (modele 1900 i 1800 „René Lacôte”, ten drugi wzorowany na gitarze romantycznej z XIX wieku), Bossa Nova 1–3, zestawy do samodzielnego złożenia gitary oraz gitary elektroakustyczne z literą E w oznaczeniu. Na pięćdziesięciolecie firmy, w 2018 roku, przygotowano „Modelo 50 Aniversario Edición Limitada”.
| Model | Opis | Źródło |
|---|---|---|
| 104 / 104B | model szkolny (104B „Estudio”), lita płyta cedrowa, boki i dno ze sklejki | Siccas, Equipboard |
| 145 Flamenco | gitara flamenco | Equipboard, katalog 2021 |
| 148 „Concierto” | model koncertowy | Equipboard, katalog 2021 |
| NX Double Top | podwójna płyta wierzchnia, szczyt katalogu | katalog 2021 |
| F416 (2020) | menzura (długość drgającej części struny) 650 mm, siodełko ok. 52 mm | The Twelfth Fret |
Muzycy
Najlepiej udokumentowanym związkiem z muzykiem jest model sygnowany nazwiskiem gitarzystki Tatiany Ryżkowej (Tatyana Ryzhkova). Według Siccas Guitars i katalogu z 2021 roku to gitara z litego drewna, z płytą świerkową lub cedrową (zob. cedr i świerk), bokami i dnem z czarnej limby, menzurą 650 mm i siodełkiem szerokości 52 mm. Według Siccas artystka sama dobrała drewno, profil gryfu, kształt główki i etykietę.
Archiwum i Equipboard wiążą z marką także gitarzystkę Thu Le; szczegółów nie ustalono. Według Equipboard Ziv Tamari używał modelu 130.
Na rynku
Po upadłości w 2023 roku nowych gitar dawnej wytwórni praktycznie nie ma w sprzedaży — pozostały zapasy sklepów i rynek wtórny. W październiku 2026 roku nie znaleziono ich w ofercie polskich sklepów, a polskich cen nie ustalono. Według Blue Book nowe gitary Raimundo kosztowały w USA od 480 do 1300 dolarów (bez podania roku); ostatnim importerem był tam Rockbox Electronics z Kalifornii. Ceny w tabeli pochodzą z cennika fabrycznego i z ofert; nie są wyceną rynkową.
| Model | Cena | Źródło, rok |
|---|---|---|
| 104B | 385 € | cennik fabryczny, 2021 |
| 148 | 1395 € | cennik fabryczny, 2021 |
| 150 / 155 / 160 | 2500–2525 € | cennik fabryczny, 2021 |
| Tatyana Ryzhkova (czarna limba) | 995 € | cennik fabryczny, 2021 |
| 185 Gomalaca | 3800 € | cennik fabryczny, 2021 |
| NX Double Top | 3990 € | cennik fabryczny, 2021 |
| 112 (używana) | 274,78 USD (sprzedana) | Reverb, 2024 |
Sporne szczegóły
- Rok 1880 — znany błąd. Siccas Guitars na stronie marki i w treści artykułu podaje, że firmę założył Manuel Raimundo w Walencji w 1880 roku, choć adres i opis tego samego artykułu mówią „since 1968”. Wszystkie pozostałe źródła podają rok 1968. Od początku warsztatu (1968) trzeba też odróżnić zawiązanie spółki (1981).
- „Najstarsza nieprzerwanie działająca”. Siccas nazywa wytwórnię Raimundo jedną z najstarszych nieprzerwanie działających wytwórni w Hiszpanii. Określenie to jest nieaktualne: firma zakończyła działalność w 2023 roku.
- Początki warsztatu. Według Blue Book Manuel Raimundo zaczynał z dwoma wspólnikami, Jesúsem Grauem i Antoniem Apariciem. Według Guitarras de Luthier przejął mały warsztat odziedziczony po rodzinie.
- Skala około 1980 roku. Według guitar-list.com wytwórnia zatrudniała wtedy ponad 20 osób i wytwarzała około 8000 instrumentów rocznie, według Blue Book — 25 osób i 12 000 gitar rocznie. Liczba 12 000 pojawia się w guitar-list.com dopiero przy 2017 roku, więc Blue Book mógł pomylić okresy.
- Miejscowość. Pięć źródeł podaje Paternę, część innych ogólnie „Walencję”. Żadne ze źródeł nie wiąże wytwórni z miejscowością Alboraya. Guitar-list.com pisze w tekście „Boca de Jarro”, a w adresie — prawidłowo — Fuente del Jarro.
- Przyczyna zamknięcia. Sam przebieg zamknięcia potwierdza rejestr: według BORME upadłość ogłoszono 26 kwietnia 2023 roku na wniosek spółki, postępowanie zamknięto 21 czerwca 2023 roku z powodu braku majątku, a 21 października 2024 roku spółkę wykreślono. Sporna pozostaje przyczyna: archiwum podaje upadłość „pod koniec 2022 roku”, a zarazem przytacza relację, według której firma zamknęła się z braku zamówień. Rejestr nie podaje, co doprowadziło spółkę do niewypłacalności.
Zobacz też
- Esteve — inna wytwórnia gitar spod Walencji
- Alhambra — wytwórnia gitar ze Wspólnoty Walenckiej
- Hermanos Sanchis López — pracownia z Walencji
- Double top — podwójna płyta wierzchnia
- Gitara romantyczna — gitara z XIX wieku
- Spis wszystkich haseł
Źródła
- Siccas Guitars, Raimundo: classical guitars, flamenco guitars and acoustic guitars made by hand in Spain since 1968: https://www.siccasguitars.com/blogs/stories/raimundo-classical-guitars-flamenco-guitars-and-acoustic-guitars-made-by-hand-in-spain-since-1968
- Siccas Guitars, strona marki Raimundo: https://www.siccasguitars.com/guitar/raimundo/
- Siccas Guitars, kolekcja Raimundo: https://www.siccasguitars.com/collections/raimundo-guitars
- Siccas Guitars, Raimundo Signature Tatyana Ryzhkova (2020): https://www.siccasguitars.com/products/raimundo-2020-signature-tatyana-ryzhkova-fichte
- Blue Book of Guitar Values, Raimundo: https://bluebookofguitarvalues.com/acoustic-guitars/manufacturers/RAIMUNDO
- guitar-list.com, Raimundo: https://www.guitar-list.com/brands/raimundo
- Equipboard, Raimundo Guitars: https://equipboard.com/brands/raimundo-guitars
- Guitarras de Luthier, Raimundo Guitars: https://guitarrasdeluthier.com/en/manufacturer/raimundo-guitars/107
- empresia.es, Guitarras Raimundo (dane z BORME): https://www.empresia.es/empresa/guitarras-raimundo/
- guitarrasraimundo.com — prywatne archiwum dawnej firmy (R. Blūms), nie strona producenta: https://www.guitarrasraimundo.com/
- guitarrasraimundo.com, katalog 2021 (prywatne archiwum): https://www.guitarrasraimundo.com/catalogo
- guitarrasraimundo.com, Hecho en España (prywatne archiwum): https://www.guitarrasraimundo.com/hecho-espana
- guitarrasraimundo.com, Artistas (prywatne archiwum): https://www.guitarrasraimundo.com/artistas
- guitarrasraimundo.com, nota prawna (prywatne archiwum): https://www.guitarrasraimundo.com/aviso-legal
- The Twelfth Fret, Raimundo F416 (2020): https://shop.12fret.com/products/raimundo-f416-classical-guitar-2020
- Reverb, Raimundo 112: https://reverb.com/item/83226714-raimundo-112
- raimundoguitars.com (nowy właściciel nazwy): https://raimundoguitars.com/
- Thomann.pl, wyszukiwanie „raimundo” (brak wyników): https://www.thomann.pl/search_dir.html?sw=raimundo