Bellido (Guitarras Bellido) to rodzinna pracownia lutnicza z Granady, w której od lat 60. XX wieku powstają gitary klasyczne i flamenco. Założył ją Manuel López Bellido, urodzony w 1939 roku, a gitary pod tym nazwiskiem budowali także jego młodszy brat José i syn Jesús.
Znak rozpoznawczy: granadyjska pracownia rodzinna, której założyciel Manuel López Bellido w latach 60. XX wieku budował gitary do spółki z Antoniem Marínem Montero pod wspólną etykietą.
| Kraj | Hiszpania |
| Pracownia | Granada; pracownia Manuela od 1968 roku przy Paseo de las Palmas (według Siccas Guitars) |
| Lata | od 1960 (spółka z Antoniem Marínem Montero); własna pracownia Manuela od 1968 |
| Założyciel | Manuel López Bellido (ur. 1939), w handlu zwykle „Manuel Bellido” |
| Szkoła | szkoła granadyjska |
| Instrumenty | gitary klasyczne oraz flamenco w odmianach blanca i negra |
| Gdzie kupić dziś | rynek wtórny u wyspecjalizowanych sprzedawców; gitary Jesúsa Bellida m.in. w Guitar Salon International |
Spis treści
Historia
Manuel López Bellido urodził się w 1939 roku w Granadzie; rok ten podają John Ray w Six String Journal i Siccas Guitars. Według Siccas przyszedł na świat w dzielnicy Realejo, w wieku 12 lat zaczął pracę w warsztacie stolarskim, a później robił kastaniety dla lutnika Eduarda Ferrera. Według Madera Guitarras Ferrer uczył wielu lutników, w tym Bellida. Około 18. roku życia Manuel był już, jak podaje Siccas, wyszkolonym lutnikiem, po czym odbył służbę wojskową.
Według Madera Guitarras Manuel i Antonio Marín Montero (ur. 1933) pracowali razem w warsztacie meblowym Claudia Carmony przy ulicy Elvira. W 1960 roku, jak podaje John Ray, otworzyli wspólną pracownię; Madera Guitarras pisze ogólniej o latach 60. i podaje jej adres przy ulicy Laurel de San Matías. Gitary duetu nosiły wspólną etykietę z nazwiskami obu lutników (zob. Marín).
Według Johna Raya wiele gitar Marína i Bellida sprzedawano w tamtych latach pod etykietami Eduarda Ferrera i Manuela de la Chiki, a Juan Román Padilla zamawiał u duetu gitary pod własną etykietą. Guitar Salon International (GSI) i MM Guitar Bar nazywają Manuela Bellida i Antonia Marína współtwórcami nowoczesnej szkoły granadyjskiej; to ocena tych źródeł.
Według Siccas Guitars w 1968 roku pracownia Manuela osiadła na stałe przy Paseo de las Palmas. Spółka z Marínem trwała jeszcze kilka lat: według MM Guitar Bar zakończyła się około 1973 roku, a odtąd, jak pisze xGuitars, gitary Manuela nosiły już tylko jego etykietę. Żadne z przejrzanych źródeł nie podaje daty śmierci Manuela ani nie mówi, czy nadal pracuje.
Ludzie pracowni
Bellido nie jest marką fabryczną, lecz nazwiskiem kilku lutników z jednej rodziny. José nie był synem Manuela, lecz jego młodszym bratem, co zgodnie podają GSI, The Twelfth Fret, Siccas Guitars i Madera Guitarras.
| Lutnik | Pokrewieństwo | Lata | Najważniejsze fakty |
|---|---|---|---|
| Manuel López Bellido | założyciel | ur. 1939 | spółka z Antoniem Marínem Montero od 1960; własna pracownia od 1968 |
| José López Bellido | młodszy brat Manuela | 1943–2024 | własny warsztat od 1967 lub 1968; emerytura w 2009 roku (według The Twelfth Fret) |
| Jesús Bellido | syn Manuela | ur. 1966 | własna pracownia od 1989 roku (według Siccas) |
| Mauricio Bellido | syn Manuela (według Siccas) | — | wychowany w pracowni ojca |
| Miguel Ángel Bellido | syn Manuela (według Siccas) | — | wychowany w pracowni ojca |
José López Bellido urodził się w 1943 roku w Granadzie; rok ten podają GSI i John Ray. Według Madera Guitarras robił kastaniety w warsztacie Ferrera, a w 1967 roku otworzył własny warsztat przy Cuesta de Gomérez, w lokalu użyczonym przez Ferrera; ożenił się z Ángeles, córką Ferrera. Według Johna Raya w 1987 roku był wśród osiemnastu założycieli granadyjskiego stowarzyszenia lutników. Jego uczniami byli, według GSI i The Twelfth Fret, Antonio Raya Pardo i Bernd Martin. Według GSI w 2021 roku wygrał na loterii i rozdzielił pieniądze między 60 rodzin w potrzebie. Zmarł 10 maja 2024 roku (zob. „Sporne szczegóły”).
Jesús Bellido urodził się w 1966 roku w Granadzie jako syn Manuela, co potwierdzają Siccas i GSI; według obu źródeł już po kilku latach budował gitary pod własnym nazwiskiem. Według Siccas ukończył studia przyrodnicze na Uniwersytecie w Granadzie, a w latach 1989–1995 uczył lutnictwa z ramienia władz Andaluzji (Junta de Andalucía); w pracowni Manuela uczyli się też Rafael Moreno i Juan Miguel Carmona.
Instrumenty i budowa
Bellidowie budują gitary klasyczne i flamenco w obu odmianach: blanca, z bokami i dnem z jasnego cyprysu, oraz negra, z ciemnego palisandru. Według The Twelfth Fret José trzymał się tradycyjnego sposobu budowy Ferrera, Santosa Hernándeza i Ramíreza. Według Siccas Jesús buduje małe pudła w duchu Antonia de Torresa, metodą hiszpańską i europejską, z drewna sezonowanego od 15 do ponad 30 lat, a także odwzorowania gitar Torresa, Santosa Hernándeza, Panorma, Pagésa, Pernasa i Manuela de la Chiki.
Karty sprzedawców podają u gitar Manuela menzurę, czyli długość drgającej części struny, zwykle 650 mm, rzadziej 653 lub 655 mm, oraz wykończenie politurą szelakową. Wyjątkowy jest model „Aurea” z 2014 roku: według Siccas osobisty instrument koncertowy Manuela, który nie opuszczał jego pracowni; nazwę wziął od proporcji projektu.
| Gitara | Drewno (płyta / boki i dno) | Menzura | Źródło |
|---|---|---|---|
| Montero-Bellido, 1971 (klasyczna) | cedr / palisander indyjski | 655 mm | MM Guitar Bar |
| Manuel Bellido, flamenco nr 63, 1974 | świerk niemiecki / palisander indyjski | 650 mm | Flamenco Guitars for Sale |
| Manuel Bellido „Especial”, 1989 | cedr / palisander indyjski | 653 mm | Galerie des Luthiers |
| Manuel Bellido, flamenco „Blanca”, 1997 | sosna (jap. matsu) / cyprys | 655 mm | J-Guitar |
| Manuel Bellido „Aurea”, 2014 | świerk / palisander | 650 mm | Siccas Guitars |
| Manuel Bellido, flamenco, 2015 | świerk / cyprys | 650 mm | xGuitars |
Żadne z przejrzanych źródeł nie wymienia z nazwiska muzyka grającego na gitarach Bellidów.
Na rynku
Gitary Manuela i José trafiają się głównie na rynku wtórnym: u Siccas Guitars, xGuitars, The Twelfth Fret, Galerie des Luthiers, w serwisie Reverb i na rynku japońskim. W październiku 2026 roku kolekcje Manuela Bellida w Siccas i José Lópeza Bellida w The Twelfth Fret były puste. Ceny w tabeli pochodzą z ofert i nie są wyceną rynkową.
| Instrument | Cena | Stan oferty (2026) |
|---|---|---|
| Marín Montero i López Bellido, 1971 | 7199,99 USD | w sprzedaży (MM Guitar Bar) |
| Manuel Bellido, flamenco nr 63, 1974 | 3400 € | sprzedana (Flamenco Guitars for Sale) |
| Manuel Bellido, flamenco, 2015 | 4000 USD | sprzedana (xGuitars) |
| Jesús Bellido „Homenaje a Torres”, 2016 | 5000 USD | w sprzedaży (Guitar Salon International) |
Sporne szczegóły
- Śmierć José Lópeza Bellida. Nekrolog GSI podaje datę 10 maja 2024 roku i wiek 81 lat (przy urodzeniu w 1943 roku wychodzi 80 lub 81), metadane tej strony — 82, a Madera Guitarras podaje lata życia 1943–2023. Wiarygodniejszy jest nekrolog z dokładną datą.
- Nauczyciel José. Według The Twelfth Fret terminował u Eduarda Ferrera, a potem uczył się u Antonia Marína Montero; według Madera Guitarras jego jedynym mistrzem był brat, a Ferrer tylko doradzał; według GSI uczył się od brata i radził się Ferrera.
- Własny warsztat José. Madera Guitarras podaje rok 1967 i adres przy Cuesta de Gomérez, The Twelfth Fret — rok 1968. Rok 1968 łączony z Paseo de las Palmas dotyczy pracowni Manuela.
- Drobne rozbieżności. Wspólna etykieta brzmi „Montero y Bellido” według Madera Guitarras, a „Montero-Bellido” według xGuitars i MM Guitar Bar. Jesús zaczął pracę w pracowni ojca w wieku 13 lat według Siccas, 14 lat według GSI.
Zobacz też
- Marín — pracownia Antonia Marína Montero, wspólnika Manuela Bellida
- Eduardo Ferrer — lutnik, u którego zaczynali bracia Bellidowie
- Manuel de la Chica — lutnik z Granady, pod którego etykietą sprzedawano część gitar duetu
- Szkoła granadyjska — tradycja lutnicza Granady
- Gitara flamenco — odmiany blanca i negra
- Spis wszystkich haseł
Źródła
- John Ray, The Granada School of Guitar-makers, Part 2, Six String Journal, 11.05.2020: https://sixstringjournal.com/2020/05/11/the-granada-school-of-guitar-makers-part-2/
- Siccas Guitars, Manuel Bellido 2014 „Aurea”: https://www.siccasguitars.com/products/manuel-lopez-bellido-2014
- Siccas Guitars, kolekcja Manuel Bellido: https://www.siccasguitars.com/collections/manuel-bellido
- Siccas Guitars, Jesús Bellido – Keeper of the Granada Tradition: https://www.siccasguitars.com/blogs/luthiers/jesus-bellido
- Guitar Salon International, José López Bellido Obituary: https://www.guitarsalon.com/es/blog/jose-lopez-bellido-obituary
- Guitar Salon International, 2016 Jesús Bellido „Homenaje a Torres”: https://www.guitarsalon.com/product/2016-jesus-bellido-homenaje-a-torres-sp-mp
- Guitar Salon International, 2011 Jesús Bellido Blanca: https://www.guitarsalon.com/product/2011-jesus-bellido-blanca-sp-cy
- The Twelfth Fret (archiwum), Jose Lopez Bellido: https://archive.12fret.com/brands/jose-lopez-bellido/
- Madera Guitarras, Antonio Marín Montero: https://maderaguitarras.com/guitarreros/antonio-marin-montero/
- Madera Guitarras, José López Bellido 1988: https://maderaguitarras.com/shop/jose-lopez-bellido-1988/
- xGuitars, Manuel Bellido flamenco 2015: https://www.xguitars.com/products/manuel-bellido-flamenco-guitar-2015
- Flamenco Guitars for Sale, Manuel Bellido 1974 nr 63: https://www.flamencoguitarsforsale.net/en/manuel-bellido-guitars/flamenco-guitar-manuel-bellido-1974-63/
- Galerie des Luthiers, Manuel Bellido 1989 „Especial”: https://galeriedesluthiers.com/guitars/manuel-bellido-1989-especial
- MM Guitar Bar, 1971 Antonio Marín Montero & Manuel López Bellido: https://mmguitarbar.com/products/1971-antonio-marin-montero-manuel-lopez-bellido-vintage-classical-guitar-nylon-string-w-case
- J-Guitar, Manuel Bellido Flamenco Blanca 1997: https://www.j-guitar.com/products/detail.php?id=1476462