Marín to rodzinna pracownia lutnicza w Granadzie, założona przez Antonia Marína Montero (ur. 1933 w Granadzie), w której powstają gitary klasyczne i flamenco. Działa od lat 60. XX wieku, a w obecnym miejscu od 1979 roku; dziś gitary pod własnym nazwiskiem buduje w niej José Marín Plazuelo, bratanek albo siostrzeniec założyciela.
Znak rozpoznawczy: granadyjska pracownia, w której Antonio Marín Montero od 1977 roku łączył miejscową tradycję ze wzorami Roberta Boucheta, z którym przyjaźnił się i wspólnie budował gitary.
| Kraj | Hiszpania |
| Pracownia | Granada (w obecnym miejscu od 1979) |
| Lata działalności | od lat 60. XX wieku |
| Założyciel | Antonio Marín Montero (ur. 1933) |
| Nauczyciele i wzory | Eduardo Ferrer (od 1959); Robert Bouchet (od 1977) |
| Szkoła | granadyjska |
| Dziś w pracowni | José Marín Plazuelo (ur. 1960), José González López |
| Gdzie kupić dziś | u zagranicznych sprzedawców gitar lutniczych, głównie z rynku wtórnego |
Spis treści
Historia
Antonio Marín Montero urodził się w 1933 roku w Granadzie, w rodzinie, w której nikt wcześniej nie zajmował się gitarą. Zgodnie podają to Guild of American Luthiers i Guitar Salon International (GSI). Zaczynał w warsztatach intarsji, czyli zdobienia drewnianych powierzchni wkładkami z innych gatunków, oraz w warsztatach stolarskich. W 1957 roku wszedł do warsztatu mistrza nazwiskiem Pérez (imienia źródła nie podają), a w 1959 roku, za radą ojca, przeszedł do pracowni Eduarda Ferrera. Według GSI warsztat Ferrera mieścił się przy Cuesta de Gomérez 26, u stóp Alhambry; według Siccas Guitars Marín pracował u niego aż do otwarcia własnej pracowni.
W latach 60. Marín budował gitary razem z Manuelem Bellidem, kolegą z dawnego warsztatu meblowego; instrumenty te nosiły etykietę „Montero y Bellido”, co podają Madera Guitarras i John Ray (zob. Bellido). Ray, lutnik i badacz szkoły granadyjskiej, pisze w Six String Journal, że wspólną pracownię otwarli w 1960 roku i że część ich gitar sprzedawano pod etykietami Eduarda Ferrera i Manuela de la Chiki. Przy dawnych instrumentach z Granady ma to znaczenie, bo etykieta nie zawsze wskazuje rzeczywistego wykonawcę. Według MM Guitar Bar spółka zakończyła się około 1973 roku. GSI nazywa Marína także uczniem i przyjacielem de la Chiki; inne źródła tego nie potwierdzają.
W 1977 roku Marín poznał w Paryżu francuskiego lutnika Roberta Boucheta. Spotkanie i wynikłą z niego przyjaźń opisują GSI, Madera Guitarras i Los Angeles Classical Guitars (LACG); Siccas Guitars pisze o kilku gitarach zbudowanych wspólnie. Według Madera Guitarras poznał ich wspólny przyjaciel, Japończyk nazwiskiem Taguchi, a jeszcze w 1977 roku powstała wspólna gitara „Bouchet–Marín Montero”. Według tego samego źródła w 1979 roku w Normandii, u przyjaciela nazwiskiem Deseglise, zbudowali razem trzy kolejne gitary. Według LACG przyjaźń trwała do śmierci Boucheta w 1986 roku.
Od 1979 roku Marín mieszka i pracuje w obecnej pracowni w Granadzie, co potwierdzają Guild of American Luthiers i Madera Guitarras. Według Guild of American Luthiers w 2014 roku budował około dwudziestu gitar rocznie; w tym samym roku pismo American Lutherie (nr 117) ogłosiło rozmowę z nim pióra Federica Shepparda. Według GSI pracował tylko na zamówienie, a na gitarę czekało się długo; uczestnik forum Delcamp pisał w 2015 roku o około dziesięciu miesiącach.
W 2024 roku powstała jedna z jego trzech ostatnich gitar — tak opisuje ją Madera Guitarras. Guitars International pisze, że Marín niedawno przeszedł na emeryturę. Pracownia działa dalej pod nazwiskiem José Marína Plazuela.
Ludzie pracowni
José Marín Plazuelo urodził się 13 czerwca 1960 roku w Granadzie; źródła angielskie nazywają go nephew założyciela, co po polsku znaczy bratanek albo siostrzeniec. Według GSI i Dream Guitars od 1974 roku, mając 14 lat, pracuje u boku Antonia; uczył się także u José Gonzáleza Lópeza. Buduje pod własnym nazwiskiem gitary klasyczne, bliskie gitarom Antonia, oraz gitary flamenco, które według Dream Guitars wzoruje na małych pudłach Francisca Simplicia (1874–1932).
José González López, uczeń Antonia, według GSI i LACG pracuje w tej samej pracowni. Część źródeł (GSI, LACG) nazywa Marína jednym z twórców współczesnej szkoły granadyjskiej; to ocena sprzedawców, nie ustalony fakt.
Instrumenty i budowa
Najbardziej znany wzór pracowni to model „Bouchet”. Według Madera Guitarras, Siccas i GSI łączy on użebrowanie wachlarzowe Boucheta, czyli układ listewek pod płytą wierzchnią rozchodzących się wachlarzem, z tradycją Granady. Według GSI José Marín Plazuelo buduje swoją odmianę tego modelu z lżejszym wachlarzem pięciu listewek i z zapoczątkowaną przez Boucheta poprzeczką pod mostkiem, czyli listewką biegnącą w poprzek płyty. Wcześniejsze gitary, jak egzemplarz z 1972 roku, miały według Madera Guitarras tradycyjny układ granadzki.
Typowa menzura, czyli długość drgającej części struny, wynosi 650 mm, a szerokość siodełka (podstawki pod struny przy główce) 52 mm; tak podają GSI i Siccas. Płyty są świerkowe lub cedrowe (zob. cedr i świerk), boki i dno najczęściej z palisandru. Według GSI egzemplarz z 1995 roku wykończono politurą szelakową, a mechaniki, wzorowane na gałkach Boucheta, wykonał John Gilbert.
| Egzemplarz | Płyta / boki i dno | Menzura | Siodełko | Waga | Źródło |
|---|---|---|---|---|---|
| A. Marín Montero 1968, flamenco | — | 655 mm | 52 mm | — | Vintage & Rare |
| A. Marín Montero 1972 | cedr / palisander | 660 mm | 52 mm | 1530 g | Madera Guitarras |
| A. Marín Montero 1984 | świerk / palisander brazylijski | 650 mm | 52 mm | 1570 g | Siccas |
| A. Marín Montero 2022, nr 1633 B | świerk / palisander indyjski | 650 mm | 52 mm | 1560 g | Siccas |
| A. Marín Montero 2024 | świerk / palisander środkowo- i południowoamerykański | 650 mm | 52,5 mm | 1610 g | Madera Guitarras |
| J. Marín Plazuelo 2022 | świerk / palisander amazoński | 650 mm | 52 mm | 1548 g | Galerie des Luthiers |
Żadne z przejrzanych źródeł nie wymienia z nazwiska znanego muzyka grającego na gitarze Marína; sprzedawcy piszą tylko ogólnie o wykonawcach i pedagogach muzyki klasycznej i flamenco.
Na rynku
Nie znaleziono własnej strony ani sklepu internetowego pracowni. Gitary Antonia Marína Montero są dziś dostępne niemal wyłącznie z drugiej ręki, u zagranicznych sprzedawców gitar lutniczych: Guitar Salon International (USA), Siccas Guitars (Niemcy), Madera Guitarras, Galerie des Luthiers, Dream Guitars, Guitars International i Vintage & Rare. Ceny w tabeli pochodzą z ofert odczytanych w październiku 2026 roku; nie są wyceną rynkową.
| Egzemplarz | Cena | Źródło |
|---|---|---|
| A. Marín Montero 1972 | 15 000 € | Madera Guitarras (brak w magazynie) |
| A. Marín Montero 2024 | 13 000 € | Madera Guitarras (brak w magazynie) |
| J. Marín Plazuelo 2014 „Negra” (flamenco) | 7500 USD | GSI |
| J. Marín Plazuelo 2024 „Bouchet” | 11 000 USD | GSI |
Sporne szczegóły
- Współpraca z Romanillosem. W sieci krąży wiadomość o współpracy Marína z José Luisem Romanillosem. Żadne z przejrzanych źródeł (GSI, Siccas, Madera Guitarras, Guild of American Luthiers, LACG, Delcamp i inne) jej nie potwierdza.
- Pierwsze warsztaty. Według GSI i Guitars International Marín jako dziecko bywał w warsztacie Francisca Moyi, a potem zatrudnił go Recaredo Veredas. Według Madera Guitarras w wieku 14 lat trafił do warsztatu meblowego Claudia Carmony przy Calle Elvira i został w nim majstrem. Wersje się nie wykluczają, ale żadne źródło ich nie łączy.
- Czy nadal pracuje. Guitars International pisze, że przeszedł na emeryturę, a Madera Guitarras nazywa gitarę z 2024 roku jedną z trzech ostatnich. LACG pisała w 2014 roku, że ograniczył pracę, lecz nadal buduje. Stanu na 2026 rok nie ustalono.
- Adres pracowni. Cuesta de Gomérez to adres warsztatu Ferrera, nie Marína. Madera Guitarras umieszcza pracownię Marína „na końcu Cuesta del Caldeiro” (pisownia niepewna); wspólna pracownia z Bellidem znajdowała się według tego samego źródła przy calle Laurel de San Matías.
Zobacz też
- Eduardo Ferrer — nauczyciel Marína
- Robert Bouchet — francuski lutnik, przyjaciel Marína
- Bellido — wspólnik z lat 60.
- Manuel de la Chica — lutnik z Granady
- Szkoła granadyjska — tradycja lutnicza Granady
- Spis wszystkich haseł
Źródła
- Guitar Salon International, Antonio Marín Montero: https://www.guitarsalon.com/luthier/antonio-marin-montero
- Guitar Salon International, José Marín Plazuelo: https://guitarsalon.com/luthier-jose-marin-plazuelo
- Guitar Salon International, 1995 Antonio Marin Montero SP/CSAR: https://www.guitarsalon.com/product-1995-antonio-marin-montero-sp-csar
- Guitar Salon International, 1969 Manuel de la Chica SP/MH: https://www.guitarsalon.com/product/1969-manuel-de-la-chica-sp-mh
- Madera Guitarras, Antonio Marín Montero (biogram): https://maderaguitarras.com/guitarreros/antonio-marin-montero/
- Madera Guitarras, Antonio Marín Montero 1972: https://maderaguitarras.com/shop/antonio-marin-montero-1972/
- Madera Guitarras, Antonio Marín Montero 2024: https://maderaguitarras.com/shop/antonio-marin-montero-2024/
- Guitars International, Antonio Marin Montero: https://www.guitarsint.com/guitar_maker/Montero_Marin
- Siccas Guitars, Antonio Marin Montero 2022 No. 1633 B: https://www.siccasguitars.com/products/antonio-marin-montero-2022-no-1633-b
- Siccas Guitars, Antonio Marin Montero 1984: https://www.siccasguitars.de/products/antonio-marin-montero-1984
- Guild of American Luthiers, Antonio Marin (biogram, 2014): https://www.search.luth.org/antonio-marin/
- MM Guitar Bar, 1971 Antonio Marín Montero & Manuel López Bellido: https://mmguitarbar.com/products/1971-antonio-marin-montero-manuel-lopez-bellido-vintage-classical-guitar-nylon-string-w-case
- Guild of American Luthiers, American Lutherie nr 117 (2014), F. Sheppard, Meet the Maker: Antonio Marin: https://search.luth.org/tag/marin%c2%b8-antonio
- Los Angeles Classical Guitars, Antonio Marín Montero: https://www.lacg.net/antonio-marin-montero/
- John Ray, The Granada School of Guitar-makers, Part 2, Six String Journal, 2020: https://sixstringjournal.com/2020/05/11/the-granada-school-of-guitar-makers-part-2/
- Delcamp, forum: Antonio Marin Montero (2015): https://www.classicalguitardelcamp.com/viewtopic.php?p=1029285
- Dream Guitars, Plazuelo: https://www.dreamguitars.com/brand/plazuelo/
- Vintage & Rare, Antonio Marin Montero Flamenco 1968: https://www.vintageandrare.com/product/Antonio-Marin-Montero-Flamenco-1968-74931
- Galerie des Luthiers, J. Marín Plazuelo 2022: https://galeriedesluthiers.com/guitars/j-marin-plazuelo-2022